نقد فیلم "والس با بشیر"

تحلیلی سیاسی بر «والتز با بشیر»: یك اعترافنامه دیرهنگام -1

 

15 اردیبهشت 1388

در اكثر كشورهای دمكراتیك دنیا، جریان آزاد اطلاعات و آزادی بیان از لوازم و اركان دمكراسی شناخته می‌شوند و رسانه‌ها به عنوان ركن پنجم دمكراسی این وظیفه را برعهده دارند و این امر در قوانین اساسی مورد تاكید قرار می‌گیرد. از سوی دیگر در زمینه‌های اطلاعاتی، نظامی و امنیتی جریان آزاد اطلاعات و آزادی بیان بی معنی است و انتشار بی موقع چنین اطلاعاتی، موجودیت و امنیت سیستم را كه در ذیل امنیت ملی تعریف می‌شود به خطر می‌اندازد؛ از این رو قوانینی تصویب می‌شود تا مرز میان این دو حیطه یعنی اسرار سیستم و آزادی بیان و گردش اطلاعات را مشخص كند تا محدوده قدرت دولت‌ها را در پنهانكاری اشتباهات و خطاهایشان تحت عنوان امنیت ملی و اسرار سیستم كاهش دهد و از فاش شدن اسرار ملی به نام آزادی بیان و جریان آزاد اطلاعات جلوگیری كند. در فیلمهای پلیسی و سیاسی رایج غالبا موضوع همین سوء استفاده افراد و سیستم‌های اطلاعاتی از محدوده ناروشن این دو حوزه است كه اكثرا با پیروزی قهرمان فیلم به عنوان نماینده واقعی سیستم یا هشدار درباره موارد مشابه دیگر پایان می‌یابند...ادامه مطلب در سایت لوح>>

حشر ديوان سليمان است ... !

"حکايت کرده اند که سليمان همه ديوان را در خمهايي زنداني کرد و درب آنها را اندود کرد و در قعر درياها انداخت تا آدميان از شر آنها ايمن باشند."

چندي پيش جناب پاپ اينترنت و موبايل را عامل انحراف و فساد جوانان دانسته بودند ! چند هفته پيش هم يک هفته نامه تيتر زده بود: «خشاب بلوتوث؛ شليک وقاحت !»  در سالهاي اخير هم بسيار از زبان مسئولان دولتي و فرهنگي مشابه چنين سخناني را شنيده ايم و شاهد عکس العمل هاي همانند محدود کردن و ممنوع کردن عرصه استفاده از اين ابزارهاي تکنولوژيک بوده ايم. شايد در وهله اول هم با توجه به سوءاستفاده هايي که از اين تکنولوژي هاي روز مي شود اين جملات و عکس العمل ها عجيب به نظر نرسند ولي براي مقايسه مي توان گفت اگر جملاتي مانند جملات زير قابل اعتنا باشند و شليک خنده و لبخند تمسخر بر لبان شنوندگان نياورند آنگاه مي توان به جملات گفته شده را هم جملاتي جدي و در خور اعتنا به حساب آورد، جملاتي از اين دست که: "چاقو عامل جنايت هاي خياباني است!" يا اينکه : "براي حفاظت کودکان از خطرات بايد چاقوها را کند ساخت!" يا في المثل : "اگر آيينه ها صورت زشت شما را جلوي چشمتان مي آورند آنها را بشکنيد!"

کاري که تکنولوژي امروز به عنوان ابزار کرده است تنها آسان کردن کارها بوده است، همانند همه ابزارهاي ديگري که در طول تاريخ بشر ساخته است، اما آنچه که اين ابزارها را به تيغي در کف زنگي مست بدل ساخته است قدرت حفظ و بازپخش رويدادهاي اتفاق افتاده در خلوتها يا توان انتقال وسيع و سريع رويدادها نيست بلکه مشکل در فرهنگ استفاده از اين ابزار است و فرهنگ استفاده کنندگانش. استاد علي معلم دامغاني در شعر " " خود به زيبايي اشاره مي کند که ديوهاي نفس که سليمان در خم هاي وجود ما زنداني کرده بود رها شده اند و در زمانه ما :

نقل باليدن هيکل نيست هيکل بالي است                حشر ديوان سليمان است خم ها خالي است

در تعامل با دنياي پيرامون ما ناگزير از استفاده ابزارهاي آن هستيم، همانگونه که در عرصه هاي اقتصادي و سياسي پذيرفته ايم که بايد قواعد بازي را بياموزيم تا به بازي گرفته شويم در عرصه فرهنگ نيز بايد بپذيريم که اگر همانند تمامي تلاشهاي شکست خورده گذشته مان همانند برخورد با ويدئو و ماهواره بخواهيم اينبار نيز برخورد سلبي کنيم تنها از قافله عقب مي مانيم و بايد به جاي برخورد فعالانه برخورد منفعلانه داشته باشيم، آنگاه مي توان پذيرفت که بايد پيش از تحميل اين ابزارها به ما، خود بايد تحمل شان کنيم و حال که ناگزير از استفاده از اين ابزارها هستيم روش استفاده از آنها را نيز بياموزيم.

سيل بنيان کن دنياي مدرن با همه ابزار تکنولوژيکش بر ما هجوم آورده و ما تازه به فکر ساختن سد يا آموزش شنا افتاده ايم ! اندکي تامل کنيم؛ سيل سدها را مي شکند و عرصه شنا هم نيست، سيل ديوي است که بايد به بند کشيده شود تا رام گردد، آنگاه به مدد سيل بند به پشت سدي يا پهنه دشتي کشانده شود تا به کار آيد. ما چه بخواهيم و چه نخواهيم در تعامل با دنياي مدرن هستيم و حتي اگر ما هم نخواهيم آنها به اين تعامل چشم دوخته اند، حال که عليرغم ميل خود به اين مسابقه نابرابر کشيده شده ايم بايد به جاي خالي کردن عرصه يا  تنيدن تاري به دور خود قواعد بازي را بياموزيم و صبر وهمت پيشه کنيم تا در بزنگاهي که فرصت يافتيم بتوانيم برنده بازي باشيم.